FAGLITTERATUR / Teaterleksikon / F

(annonse)

Denne side endret
8. juni 2001

HOVEDSIDE
Om Teaternett
FAGLITTERATUR
Teaterleksikon
Bibliotek
SØK



Teaterleksikon

<< Tilbake 

  Fram >>

F

fotball
idrettsgrein med klare teatrale element, vart skapt mot slutten av 1800-talet og hadde aukande, nesten eksplosiv oppslutnad og popularitet fram mot år 2000. Ved internasjonale meisterskap har fjernsynsdekkinga av idretten idag bortimot global oppslutnad. Oppslutnaden rundt fotballen har også knytt sterke kommersielle og også politiske interesser til idretten. Når eit landslag vinn eit internasjonalt meisterskap vert dei hylla på linje med dei aller største nasjonale heltane. Då Danmark vann Europameisterskapet i fotball i Sverige i 1992 fekk flyet med spelarane militær eskorte når det kom inn i dansk luftrom.

Etter at teatervitskapen vart fornya med samfunnsfaglege perspektiv og omgrep på 1980- og 1990-talet (Jon Nygaard, Universitetet i Oslo) dekkjer teater-omgrepet også ei rekkje uoffisielle teaterformer.

I dette perspektivet er det avgjerande at tilskodarar og aktørar er tilstades i same rom på same tid, her og no, og gjensidig påverkar kvarandre direkte under framsyninga. Dette opnar opp for og inkluderer også sportshendingar i teateromgrepet. Mellom anna fordi sportsgreinene ikkje brukar teater-omgrepet om seg sjølve har det ikkje vore vanleg å ta dei med. Men fenomena har klare fellestrekk med teater, og har ofte omlag same samfunnsmessig funksjon som teatret har eller historisk har hatt.

Med teaterord kan vi definere fotballen slik: Eit improvisasjonsspel i to akter, med definerte roller og symbolske stiliserte kostymer, klar konflikt, scenografi, faste ritualer, dramaturgiske element, åpen slutt og med publikum som aktiv deltakar (supportarklubben til Sportsklubben Brann kallar seg av og til  "den 12. mann", og reknar seg som ein medaktør i spelet.).

Den historiske parallellen til fotballen er dei romerske gladiatorkampane, til dømes naumachia, eit tema i dei fleste framstillingar av teaterhistoria. Begge formene siktar mot å underhalde publikum, avleie frustrasjon, aggresjon og  opprør i befolkninga og motivere til gruppeidentitetar. Maktgrupper i samfunnet ynskjer å bli identifisert med vinnarane.

Fotballen ligg nærare det tradisjonelle teateromgrepet enn gladiatorkampane. I fotball utkjempar deltakarane ei symbolsk konflikt, rett nok med avgrensa bruk av vald, og med skader og sår som sentrale element i spelet og underhaldninga.  Gladiatorkampane handla om liv eller død for aktørane. Deltakarane i fotball-teatret kan spele fleire kampar etter eit nederlag, medan taparane i gladiatorkampane ikkje kunne reise seg igjen.

<< Tilbake 

  Fram >>

 

A  B  C  D  E  F  G  H  I   J  K  L  M  N  O  P  Q  R  S  T  U  V  W  X  Y  Z  Æ  Ø  Å  



Teaternett arbeider med å bygge opp en database over teaterfaglig stoff, begreper og navn under overskriften teaterleksikon. Send oss også gjerne tips! Vår adresse er: teaternett@teaternett.no